We hebben een nieuwe toren van Babel (Ps. 9)

Leviticus 8, Psalm 9, Spreuken 23, 1 Thessalonicenzen 2

Bij aanvang van het Amerikaanse experiment in democratie, namen de grondleggers (de zgn. Founding Fathers) diverse standpunten in, die vandaag nog door weinigen aangenomen worden, maar wel veel verschuldigd waren aan het Judeo-christelijke erfgoed. Waarmee we niet willen beweren dat alle Founding Fathers ook christen waren. Velen waren het niet; ze waren onduidelijke deïsten. Een van die Bijbelse uitgangspunten was het geloof dat mensen van nature niet goed zijn en potentieel in staat zijn tot verschrikkelijk kwaad.

Om die reden deden deze grondleggers nooit een beroep op ‘de wijsheid van het Amerikaanse volk’ of op andere gebruikelijke slogans van vandaag, toen ze hun politieke systeem opbouwden. Eerlijk gezegd waren ze lichtelijk nerveus over het geven van te veel macht aan het volk. Dit was waarom er geen directe verkiezing van de president plaatsvond: er was een tussenkomend ‘college’. Slechts (blanke) mannen met een aandeel in het land konden stemmen. Zelfs dan moesten de diverse machten aan banden gelegd worden door een systeem van teugels en tegengewichten. Want voor de grondleggers was populistische demagogie al even schrikwekkend als absolute monarchie (zoals we in een ander verband al zagen op 20 januari).

Een van de grote voordelen van bijna elk systeem van zuivere democratie (zuiver in dit verband veronderstelt een levende oppositie, persvrijheid en grotendeels eerlijke verkiezingen) is dat het het volk voorziet van de macht om leiders weg te stemmen die ons teleurstellen. In die zin werkt democratie nog altijd: een regering moet bestaan met de goedkeuring van hen die geregeerd worden. Maar de oorspronkelijke erfenis is vandaag zodanig vervlogen dat politici van alle strekkingen een beroep doen op de wijsheid van het volk. Gemanipuleerd door de media, stemmend omwille van financieel voordeel, steun biedend aan deelbelangen of eenzijdige zaken, tonen kiezers in Amerika of westerse democratieën geen grote tekenen van transcendente wijsheid.

Erger nog, we werken onder de waan (ja, we voeden die zelfs) dat sommige dingen zullen in orde komen mits maar veel mensen hun stem uitbrengen. Ons regeringssysteem is onze nieuwe toren van Babel: het wordt verondersteld ons onaantastbaar te maken. De sovjetrijken wankelen, andere landen kruipen in het stof, gebalkaniseerd, kapotgemaakt door burgeroorlogen of stammenuitroeiingen, nijpende armoede, hoogtij vierende corruptie, Marxisme of andere ideologieën. Wij niet. Wij behoren tot een democratie, ‘regering door het volk’.

Niet dat we ook maar een ogenblik moeten onderwaarderen dat het relatief goed is te leven in een land met een relatief hoge levensstandaard, een stabiele regering en een bepaalde vorm van verantwoording. Maar dergelijke zegeningen garanderen geen gerechtigheid.

‘Maar de HERE zetelt voor eeuwig, zijn rechterstoel heeft Hij ten gerichte gezet; ja, Hij oordeelt de wereld in gerechtigheid, Hij richt de natiën in rechtmatigheid.’ (Ps. 9:8-9)

Luister naar de stem van de Schrift: ‘Sta op, HERE, laat de sterveling niet zegepralen, laat de volken voor uw aanschijn gericht worden. Jaag hun schrik aan, HERE, zodat de volken erkennen, dat zij stervelingen zijn.’ (Ps. 9:20-21)


Eigen vertaling van de overdenking bij 5 april uit 'For the Love of God - Volume 1'. Dit is een dagboek door D.A. Carson, uitgegeven bij IVP in 1998 (rechten liggen bij Crossway). Het dagboek kan in het Engels online gevolgd worden via de blog For the Love of God (The Gospel Coalition) of is beschikbaar in pdf-formaat voor gratis download via deze link naar For the Love of God Volume I. Met toestemming overgenomen van Crossway, de uitgeverstak van Good News Publishers, Wheaton, IL 60187, www.crossway.org

Straks meer christelijke scholen in Vlaanderen?

Komen er straks meer christelijke scholen in Vlaanderen? Dat "meer" mag je dan zowel zien als "groter in aantal" als "meer uitgesproken in visie". Als het van de Broeders van Liefde afhangt in elk geval wel. Tertio had er eerst een artikel over ("Pedagogie van caritas countert warrige wereld"), maar gisteren verscheen ook in Het Nieuwsblad: "Broeders van Liefde willen strikt katholieke scholen oprichten". Dit is de tekst van het Nieuwsblad-artikel:

"De kans bestaat dat in Vlaanderen straks scholen worden opgericht die strikt werken volgens de idealen die de kerkelijke leer voorschrijft. Dat idee komt niet uit obscure hoek, wel van de invloedrijke Broeders van Liefde.

Volgens het christelijke weekblad Tertio overwegen de Broeders van Liefde in Vlaanderen scholen op te richten die veel nauwer aansluiten bij de katholieke leer dan de 'gewone' scholen in het vrije onderwijs. 'In een multiculturele, dus ook multireligieuze samenleving die bovendien verregaand geseculariseerd is, mag en moet - ook binnen het net van katholieke scholen - een grotere verscheidenheid van onderwijs worden aangeboden', zegt René Stockman, de overste van de Broeders van Liefde, in Tertio.

Stockman zegt dat de nieuwe scholen moeten voldoen aan de strikte omschrijving van wat een katholieke school is. Het moet een school zijn die zich laat inspireren door een bovennatuurlijke visie en waar het curriculum gebaseerd is op een christelijk wereldbeeld. 'Het is een school waar gebed en sacramenteel leven uitdrukkelijk hun plaats hebben en waar geloof, cultuur en leven tot harmonie worden gebracht.'

Volgens de Broeders van Liefde zou de vraag naar dit soort scholen uitdrukkelijk van de ouders zelf komen. Om hoeveel ouders het gaat, is niet duidelijk. René Stockman verblijft in het buitenland en was gisteravond onbereikbaar voor commentaar.

In hoeverre kunnen de Broeders van Liefde katholieke scholen oprichten, die dus onder de koepel van de katholieke scholengemeenschap vallen? 'Dat hangt af van de beslissing van de bisschop', zegt Willy Bombeek, woordvoerder van Mieke Van Hecke, directeur-generaal van het Vlaams Secretariaat van het Katholiek Onderwijs (VSKO). 'De bisschop in wiens bisdom de nieuwe school zich vestigt, geeft de erkenning. Of hij geeft ze niet.'

Bombeek wijst erop dat het katholieke onderwijs nu al een ruime waaier aan schoolkeuzes heeft. 'Al onze scholen vertrekken vanuit dezelfde katholieke bron en geven daar hun eigen invulling aan. De Don Boscoscholen zijn bijvoorbeeld meer op sport gericht dan de jezuïetenscholen. Ouders hebben bij ons verschillende keuzemogelijkheden.'

Over het standpunt van Vlaams Onderwijsminister Pascal Smet, die de nieuwe Broeders van Liefdescholen té sektarisch vindt, speekt de Guimardstraat zich niet uit 'zolang niet duidelijk is wat die scholen juist worden. We willen er wel op wijzen dat de scholen van onze gemeenschap voor iedereen openstaan.'

Op dit ogenlik bieden de Broeders van Liefde al op heel wat plaatsen in Vlaanderen onderwijs aan. Ze hebben enkele tientallen kleuter-, basis- en middelbare scholen. Daarnaast zijn ze ook actief in de welzijnssector, met psychiatrische ziekenhuizen, rustoorden en instellingen voor beschut wonen."

Het Nieuwsblad laat in een reactie ook onderwijsminister Pascal Smet (SP.A) aan het woord. Hij vindt dergelijke scholen geen goed idee. De minister ziet uitgesproken geloofsovertuigingen duidelijk als reden voor conflict. Want - zo maakt hij duidelijk - ze werken de verstandhouding en integratie van de samenleving tegen. Hier lees je zijn mening.


Toch enige bedenkingen en een stoute vraag als doordenker bij deze ministeriële reactie: Beste minister, is uw mening (wellicht de vrijzinnige) dan bevorderend voor integratie?
Blijkbaar vindt u van wel, daarbij voor het gemak vergetend dat die slechts anderen ruimte laat als zij niet voor hun overtuiging (in dit geval: de katholieke) uitkomen - of althans die overtuiging niet aan anderen onderwijzen.
Doet u in dit geval als minister niet net hetzelfde als wat u deze katholieke scholen verwijt? Foei minister, uw samenleving laat alleen ruimte aan uw overtuiging!
Gaat u er dan misschien vanuit dat die overtuiging superieur is aan andere overtuigingen? Terwijl net dat is wat u meent te moeten bestrijden - of begrijp ik u verkeerd dat geen geloof zich boven een ander zou mogen stellen? Ruimdenkend of vernauwend, dergelijke zienswijze? Vernieuwend in elk geval niet.

"Christelijke partij boven doopvont"

Vandaag in De Standaard:

"In West-Vlaanderen trekken de Vrije Christendemocraten (VCD) als onafhankelijke partij naar de kiezer. Gangmaakster is Agnes Jonckheere, die eerder lid was van CD&V.
'Het is tijd dat de christelijke waarden en ethiek weer hun plaats krijgen in het politieke debat', stelt ze in het weekblad Tertio. Jonckheere zegt dat ze zeer ontgoocheld is in CD&V en in Yves Leterme.

De Vrije Christendemocraten tellen momenteel tien kandidaten, allen evangelische christenen. "

Zijn er teveel christenen in Europa?

"Kerk zonder macht bepleit" staat vandaag in het Nederlands Dagblad. De Nederlandse krant heeft het over een toespraak van dr. Bernard Reitsma, directeur van het studiecentrum van Open Doors, een organisatie die zich inzet voor vervolgde christenen. Reitsma werkte jarenlang als docent aan de theologische hogeschool in Beiroet, Libanon.

Alvast de inleiding en enkele fragmenten:

De getalsmatige afname van christenen in Europa is wellicht de enige manier waarop moslims duidelijk kan worden dat het christelijk geloof geen westerse religie is.
,,Pas als christenen zich op geen enkele wijze meer kunnen identificeren met machthebbers, zal dat onbetwist zijn'', zei dr. Bernard Reitsma gisteren bij zijn aantreden als bijzonder hoogleraar 'de kerk in de context van de islam' aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

(...) Hij betoogde in zijn oratie dat de kerk in een islamitische context behoefte heeft aan ,,een minderheidstheologie, een theologie die zich bezint op de identiteit van de kerk zonder macht''; het Koninkrijk van God is niet van deze wereld.

(...) Christelijke politiek wekt de suggestie dat het de politiek van Christus is. Het suggereert naar moslims ook, dat christen-zijn te maken heeft met het streven naar aardse heerschappij op westerse wijze. Daarmee verdwijnt de notie dat het Rijk van Christus van een andere orde is en worden westerse idealen vermengd met het evangelie.'' Een christen kan volgens Reitsma slechts terughoudend politiek actief zijn.

Lees hier het hele stuk.

Gaat de hartendief op of door de knieën?

"Yves, ge zijt een dief, mijn hartendief" klonk het onlangs bij Studio Brussel. Het door luisteraars ineengetimmerde lied was een knipoog (met krasjes) om formateur Yves Leterme "een hart onder de riem te steken". Maar voorlopig wil het nog niet zo goed vlotten met die formatiebesprekingen.
In dit licht en tegelijk verwijzend naar de blogpost van gisteren is onderstaande opmerking van Philip Yancey (in "Bidden") wel actueel ...

"In een beroemd voorbeeld in de Amerikaanse geschiedenis wendden de leiders zelf zich tot gebed nadat ze in een impasse waren verzeild geraakt. In vier ruzieachtige weken tijd was de Constitutional Convention er niet in geslaagd één enkel woord op papier te krijgen. Benjamin Franklin, een man die niet bekend stond om zijn vroomheid, stond op om George Washington toe te spreken: 'Hoe langer ik leef, des te meer overtuigend bewijs ik zie van deze waarheid, dat God ingrijpt in de werken van de mens.' Hij uitte vervolgens zijn vrees dat de verschillende partijen alleen voor hun eigen belangen zouden opkomen en dat er geen overeenstemming kon worden bereikt: 'Zonder zijn (Gods) instemmende hulp zullen we in dit politieke gebouw geen beter succes halen dan de bouwers van Babel.' Franklin diende toen een voorstel in: 'Dat er van nu af aan elke ochtend bij deze vergadering gebeden worden gehouden om hulp uit de hemel af te smeken en een zegen te vragen over onze beraadslagingen.' Tot op de dag van vandaag wordt dat in het Amerikaanse Congres nog steeds gedaan"

In gebed worden we klein. Staan we tegenover de Almachtige, dan leren we allemaal "Neen" en "Non" vervangen door "Spreek Heer, uw knecht hoort".

Overigens hebben we hier allen een taak. Want remember wat Timotheus schreef: "Ik vermaan dan allereerst dat smekingen, gebeden, voorbiddingen en dankzeggingen gedaan worden voor alle mensen, voor koningen en alle hooggeplaatsten, opdat wij een rustig en stil leven leiden in alle godsvrucht en eerbaarheid. Dit is goed een aangenaam voor God, onze Heiland, die wil dat alle mensen behouden worden en tot kennis van de waarheid komen." (1Tm2:1-4)

Religie nog taboe voor politici

Wat geloven onze volksvertegenwoordigers in de Kamer? Tertio bericht vandaag: "Aandachtige krantenlezers konden veel over hen vernemen, tot en met de naam van hun huisdieren toe. Maar hun geloof bleef gewoonlijk buiten beeld." De redactie had er een hele kluif aan om de volksvertegenwoordigers onder de religieuze loep te nemen. "De reacties die we sprokkelden, waren niet overweldigend talrijk, maar veelal wel open en moedig. Dat is een reden tot hoop" zegt Peter Vande Vyvere in zijn commentaarstuk.

In het commentaarstuk van Tertio ook nog: "Terwijl bij een soortgelijke enquête in 2003 in Nederland alle kamerleden antwoordden, reageerden nu maar 65 van de 150 nieuwe Belgische verkozenen – slechts 43 procent. Ondanks herhaaldelijk aandringen. Geloof is in de Wetstraat blijkbaar nog altijd taboe. Sommigen zeggen dat letterlijk, ze vinden hun levensbeschouwelijke keuze een privé-zaak en politiek irrelevant."

Verder schrijft Vande Vyvere: "Het is bekend dat instituten maar langzaam veranderen. Dat geldt ook voor de Kamer met haar eigen traditie en politieke cultuur. Dat onze parlementsleden niet van de ene dag op de andere een onbevangen levensbeschouwelijke reflex vertonen, valt te begrijpen. Maar we mogen wel verwachten dat de verkozenen des volks het actieve pluralisme dat elders ingang vindt, ook in het politieke halfrond ernstiger nemen."

Ook enkele kranten besteden er in hun (gedrukte) editie van vandaag aandacht aan.