Bitterheid overwin je door je te richten op God

"In het Nieuwe Testament vind ik een krachtige manier om bitterheid en wraak te overwinnen: geloof in de belofte dat God de rekeningen zal vereffenen met hen die ons kwaad aandeden, zodat wij dit kwaad niet meer moeten vergelden." (John Piper in 'Future Grace', pag. 261)

Vertrouwen in de rechtvaardigheid van God is verbonden met een sterk begrip van Gods voorzienigheid (...).
God is zo groot dat Hij soeverein is over het kwaad dat mensen begaan. Dit betekent dat Hij uiteindelijk ook de kwade voornemens gericht tegen Zijn volk zal gebruiken om het beste te bewerken voor hen en voor Zijn plannen.

(...)

Worstel je met bitterheid? Focus dan bewust en intensief op onze glorieuze God. Proef de soevereiniteit van God. Hij staat boven alle dingen. Hij is volkomen rechtvaardig en kan niet onrechtvaardig zijn.

Bitterheid begint wanneer we onfair behandeld zijn. Maar als we geloven dat God het recht zal bewerken, en als we tegelijk vertrouwen dat God alle dingen doet meewerken ten goede voor ons, als dat ons denken bepaalt, dan zullen we telkens de angel uit de bitterheid halen.

Derek Kidner vat het briljant samen:

'Een obsessie met vijanden en rivalen kan niet gewoon uitgezet worden, maar het kan vervangen worden door een nieuw aandachtspunt; meer bepaald het denken aan de Heer zelf.'

(Naar: Chris Brauns in Unpacking Forgiveness, pag. 153, uitg. Crossway)

Wat als er geen berouw komt?

Er is tegen je gezondigd, misschien op een erge manier. En hij/zij die je heeft pijn gedaan of je heeft tekort gedaan, geeft helemaal geen tekenen van berouw. Misschien wel integendeel.
Hoe ga je ermee om? Moet je dan altijd en zomaar alles vergeven? En kun je dat eigenlijk wel?
Het zijn vragen die aan bod komen in het boek 'Unpacking Forgiveness' van Chris Brauns, uitgegeven bij Crossway.

In het geval iemand helemaal geen tekenen van berouw vertoont, schetst Brauns een aantal bijbelse principes.


Principe 1: Wees vastbesloten om geen wraak te nemen

Laat zelfs in je denken geen ruimte om wraakgedachten te koesteren.

Rom.12:17 e.v.: 'Vergeldt niemand kwaad met kwaad. (...) Wreekt uzelf niet, geliefden (...) Laat u door het kwade niet overwinnen (...)

Betaald zetten in gelijke mate of soort is net zo goed verboden als terug te kwetsen.


Principe 2: Betoon liefde op een proactieve manier

Opnieuw uit Rom.12:17 e.v.:
(...) maar probeer voor alle mensen het goede te doen. Stel, voor zover het in uw macht ligt, alles in het werk om met alle mensen in vrede te leven. (...)
Maar ‘als uw vijand honger heeft, geef hem dan te eten, als hij dorst heeft, geef hem dan te drinken. Dan stapelt u gloeiende kolen op zijn hoofd’.

Dit gedeelte vangt eigenlijk al aan bij vers 9, waar het ingeleid wordt door de gedachte: 'de liefde zij ongeveinsd'. Het punt dat Paulus maakt is dat liefde in onze levens zichtbaar zou moeten zijn, zelfs al worden we slecht behandeld.
Liefde naar Christus' beeld zoekt vrede te bewerken en biedt vrede aan. (vers 17b-18)

Theoloog John Murray vat het zo samen: 'door goed te doen moeten we werktuigen zijn die de vijandschap en het verkeerd handelen uitdoven van hen die ons kwaad doen.'

We moeten m.a.w. al onze mentale energie gebruiken om hen lief te hebben die ons kwaad berokkenen en in liefde met hen leven. Laat je liefde ongeveinsd zijn ... Behartigt wat goed is voor alle mensen, voor zover het van jou afhangt hou dan vrede met alle mensen.
Onze liefde kan hen tot berouw brengen.

Hoewel liefde en genade onverdiend zijn, kun je op een actieve manier gaan nadenken en creatief zijn in het bedenken van hoe je in vrede kunt leven met alle mensen, ook al zijn ze heel ver gegaan in hun overtreding tegenover jou of je familie of anderen.


Principe 3: Vergeef degene die geen berouw toont NIET, maar laat plaats voor de toorn

(nadruk toegevoegd door mij, omdat het tegendeel zo vaak geaccentueerd wordt, dat iemand er onbedacht zou kunnen overlezen dat hier staat 'vergeef niet'. Merk op: het gaat hier wel om gevallen waarin de overtreder geen berouw toont.)

Rom.12:19: Neem geen wraak, geliefde broeders en zusters, maar laat God uw wreker zijn, want er staat geschreven dat de Heer zegt: ‘Het is aan mij om wraak te nemen, ik zal vergelden.’

Zie ook Deut.32:35+43
Vergeving is aan voorwaarden verbonden. Ook God schenkt pas vergeving aan wie berouwvol tot Hem komt.
Opnieuw John Murray: 'Vergeving is een bepaalde daad die we stellen, zodra bepaalde voorwaarden ingelost zijn... Het wordt actief uitgevoerd als gevolg op het berouw van de persoon die de vergeving dient te ontvangen. We zullen onszelf zeer verarmen (...) wanneer we falen in het naar waarde schatten van wat bij vergeving komt kijken.'

Wanneer we iemand die geen berouw toont wel vergeven, dan handelen we op een onrechtvaardige manier. Diep vanbinnen zeggen we dan eigenlijk dat vergeving dient te gebeuren ten koste van gerechtigheid.

Maar als we daarentegen erkennen dat degene die ons verkeerd behandelde straks te maken krijgt met de wraak van God, dan zullen we ware liefde en medelijden voor hen beginnen te voelen.

Herinneren dat de wraak aan de Heer toekomt, doet de verleiding om zelf wraak te nemen, afnemen.

De Heer zal op een rechtvaardige manier alles bestraffen wat men je ooit misdaan heeft. Als we er bij stilstaan dat allen die Christus niet kennen en erkennen de eeuwigheid in de hel zullen doorbrengen, kunnen we verdergaan van bitterheid tot medelijden, zelfs in de vreselijkste omstandigheden.

Met vergeving haal je muren neer

Niet alleen is vergeving genadig, het is ook een gelofte. Vergeving is een belofte elkaar vergiffenis te schenken. Ken Sande vat vier beloften samen die christenen maken wanneer ze elkaar vergeven:

- Ik zal niet langer voortborduren op deze gebeurtenis
- ik zal deze gebeurtenis niet weer ophalen en ze tegen je gebruiken
- ik zal niet met anderen praten over deze gebeurtenis
- ik zal deze gebeurtenis niet tussen ons laten staan of in de weg laten staan van onze persoonlijke relatie

Door deze beloften te maken en ze te houden kun je de muren neerhalen die tussen jou en de overtreder instaan. Je belooft niet te blijven stilstaan bij of te broeden op het probleem of te straffen door de persoon op een afstand te houden.

Je maakt de weg vrij voor de relatie om zich te ontwikkelen, niet gehinderd door herinneringen van overtredingen uit het verleden. Dit is precies wat God voor ons doet en het is hetgeen waartoe Hij ons roept ook voor anderen te doen.


(uit 'The Peacemaker' door Ken Sande - gelezen in 'Unpacking Forgiveness' door Chris Brauns, pag. 57, Crossway Books. Bovenstaande quote staat niet los van wat ik eerder uit Brauns' boek citeerde; zie hier, hier en hier.)

Vergeven volgens Gods patroon (slot)

(vervolg van woensdag 5 mei)

3. Gods vergeving is een verbintenis

Aphiemi/vergeving: het Griekse woord betekent 'vrijgemaakt worden van wettelijke of morele verplichting of gevolg'.

Als God vergeeft gaat Hij tegenover de vergeven persoon het commitment aan om hem/haar niet langer aan die zonde te houden: je staat niet langer in het krijt.

Zo kun je stellen dat we gerechtvaardigd zijn door het geloof, we staan niet meer als schuldigen tegenover God, maar als nieuwe, rechtvaardige mensen. Op basis van geloof.

Wij besluiten dan, dat de mens door het geloof gerechtvaardigd wordt, zonder de werken der wet.(Rom.3:28)

Wij dan, gerechtvaardigd zijnde uit het geloof, hebben vrede bij God, door onzen Heere Jezus Christus (Rom.5:1)

4. Vergeving legt de basis voor en begint het proces van herstel

God doet niet alleen de zonde weg en verklaart ons rechtvaardig, Hij begint ook een nieuwe relatie met ons.

Dit is het uiteindelijke doel van de vergeving:
- herstel van de gemeenschap
- herstel van de gebrokenheid, van wat stuk was

Er is niemand vergeven door God zonder ook verzoend te zijn met God.

Zie bijv. 2Kor.5:17-21 voor het belang van verzoening.

Redding en wedergeboorte zijn altijd verbonden met verzoening.

5. Vergeving wist niet alle gevolgen uit

- Wie gelooft is behouden (Hd.16:31)
- Goed doet de zonden weg, zover het Oosten ligt van het Westen (Ps.103:11-12)
- Er is geen veroordeling meer in Jezus Christus (Rom.8:1)

Mààr:

De gevolgen van de zonde blijven in dit leven vaak bestaan.
Zie het voorbeeld van David en Batseba, na hun overspel en de moord op Uriah.

- David heeft berouw (2Sm.12:13)
- De Heer vergeeft hem
- De gevolgen blijven: er komt geweld in de familie (2Sm.12:10) en de baby zou sterven (2Sm.12:14)

Deze gevolgen zijn bedoeld tot training en lering, tot tuchtiging:
- tot Gods eer
- tot hen/onze vreugde in de toekomst

Hebr.12:5-12 maakt ook duidelijk dat tuchtiging eigenlijk opvoeding is. Maar het gebruikte woord staat voor 'kastijding', wat elders vaak samenhangt met zweepslagen.

Het doel staat in vers 10-11:

- heerlijkheid
- vrucht van gerechtigheid

God houdt teveel van je om de zonde ongestraft te laten en je niet te leren voor de toekomst.

LET OP: Verwar tuchtiging niet met betaald zetten!

In tuchtiging heeft God een drievoudig doel:

1. Het extreem boosaardige van de zonde tonen
2. Tonen dat God zonde niet als iets lichts ziet
3. De zondaar nederig maken en heiligen

Nog een definitie van vergeving:

Gods vergeving is een verbintenis van de enige ware God om genadig hen te vergeven die zich bekeren en geloven, zodat zij verzoend zijn met Hem; hoewel deze verbintenis niet alle gevolgen uitwist.

(Overdenking gebaseerd op principes uit "Unpacking Forgiveness" van Chris Brauns.)

Vergeven volgens Gods patroon (1)

"... en vergeef ons onze schulden, gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren" (Mt.6:12)

"Maar weest jegens elkander vriendelijk, barmhartig, elkander vergevend, zoals God in Christus u vergeving geschonken heeft." (Ef.4:32)

"Maar weest jegens elkander vriendelijk, barmhartig, elkander vergevend, zoals God in Christus u vergeving geschonken heeft. (Kol.3:13)

Hoe vergeeft God?

Allen hebben gezondigd, hebben Hem tekortgedaan:
- door geboorte
- door keuze

De straf die op de zonde staat is de hel, vanuit de toorn van God.

1. Gods vergeving is genadig en rijkelijk maar niet gratis

Vergeving is een geschenk van God: "Want door genade zijt gij behouden, door het geloof, en dat niet uit uzelf: het is een gave van God"
Hij vergaf ons vanwege Zijn liefde alleen. Niet omdat wij zo goed waren: "Maar omdat God zo barmhartig is, omdat de liefde die hij voor ons heeft opgevat zo groot is, heeft hij ons, die dood waren door onze zonden, samen met Christus levend gemaakt." (Ef. 2:4).

Hij betaalde zelf de hoge prijs voor die vergeving. "Het wezenlijke van de liefde is niet dat wij God hebben liefgehad, maar dat hij ons heeft liefgehad en zijn Zoon heeft gezonden om verzoening te brengen voor onze zonden." (1Joh.4:10)
Christus was het zoenoffer. Hij wendde Gods toorn af. Dit was geen klein offer. De vergeving was dus niet gratis.

GRACE = God's Riches At Christ's Expense (Gods rijkdom op Christus' kosten)

2. Gods vergeving is voorwaardelijk

Zij is namelijk weggelegd voor wie zich bekeert en gelooft.
Hij biedt het geschenk aan, maar het moet aangenomen worden:
- door bekering/berouw
- door geloof

Zie Hd.20:21: "Zowel Joden als Grieken heb ik opgeroepen zich te bekeren tot God en te geloven in Jezus, onze Heer."


(Overdenking gebaseerd op principes uit "Unpacking Forgiveness" van Chris Brauns. Cursief in de bijbelteksten door mij.)